ความรู้ที่ได้รับ
➤ ความหมายและความสำคัญของสถานศึกษา
การบริหารคือ ?
➥ การบริหาร คือ ศิลปะของการทำงานให้สำเร็จโดยใช้บุคคลอื่น
➥การบริหาร คือ การทำงานของคณะบุคคล ตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ที่ร่วมกันปฏิบัติการให้บรรลุเป้าหมายร่วมกัน
➥การบริหาร คือ การที่บุคคลตั้งแต่สองคนขึ้นไปร่วมกันทำงาน เพื่อจุดประสงค์อย่างเดียวกัน
➥สรุปได้ว่า “การดำเนินงานของกลุ่มบุคคลเพื่อให้บรรลุจุดประสงค์ที่วางไว้”
การศึกษา ?
➥การศึกษา คือ ความเจริญงอกงาม ทั้งร่างกาย อารมณ์ สังคมและสติปัญญา
➥การศึกษา คือ การสร้างเสริมประสบการณ์ให้ชีวิต
➥การศึกษา คือ เครื่องมือที่ทำให้เกิดความเจริญงอกงามทุกทางในตัวบุคคล
➥สรุปได้ว่า “การพัฒนาคนให้มีคุณภาพ ทั้งความรู้ ความคิด ความสามารถ และความเป็นคนดี”
“การบริหารการศึกษา” หมายถึง “การดำเนินงานของกลุ่มบุคคล เพื่อพัฒนาคนให้มีคุณภาพ ทั้งความรู้ ความคิด ความสามารถ และความเป็นคนดี”
ความสำคัญของการบริหารการศึกษา : การบริหารงานบุคคล เพราะบุคคลเป็นทรัพยากรที่มีค่าในองค์กร ที่สามารถพัฒนาศักยภาพได้ไม่มีที่สิ้นสุด ซึ่งจะทำให้องค์กรสามารถดำเนินกิจการต่างๆ ให้บรรลุวัตถุประสงค์ได้ และจำเป็นจะต้องมีผู้บริหารจะต้องมีความรู้เรื่องการบริหารเป็นอย่างดี
หลักการ แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการบริหารสถานศึกษา
หลักการบริหารงานบุคคล
สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ (2545) ให้แนวคิดในการบริหารและการจัดการที่ดี เพื่อมาปรับใช้ในบริบทขององค์กรทางการศึกษา ในประเด็กดังนี้
1. การกำหนดจุดหมาย ผลที่คาดหวัง หรือภาพความสำเร็จของการบริหารและการจัดการที่ดี (Goal / Expected / Output)2. กระบวนการบริหารและการจัดการที่ดี (Process)
3. ทรัพยากรในการบริหารจัดการที่ดี (Input / Resource)
4. ระบบควบคุม (Feedback / Control System)
5. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการบริหารและการจัดการที่
ขอบข่ายการบริหาร
1. การวางแผนอัตรากำลังและกำหนดตำแหน่ง
2. การสรรหาและบรรจุแต่งตั้ง โดยมีการดำเนินการสอบแข่งขัน สอบคัดเลือก
ทฤษฏีที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการสถานศึกษา
พัฒนาการของทฤษฏีทางการบริหาร
1.ทัศนะดั้งเดิม (Classical viewpoint)
1.1 การบริหารเชิงวิทยาศาสตร์
Frederick. W. Taylor (เทเลอร์) บิดาแห่งการบริหารเชิงวิทยาศาสตร์ ได้เสนอ หลัก 4 ประการ
➜ ใช้วิธีทางวิทยาศาสตร์ มีการแยกวิเคราะห์งาน
➜ มีการวางแผนการทำงาน
➜ คัดเลือกคนทำงาน
➜ ใช้หลักการแบ่งงานกันทำระหว่างฝ่ายบริหารกับฝ่ายปฏิบัติ
1.2 การจัดการเชิงบริหาร
Chester Barnard : ทฤษฏีการยอมรับอำนาจหน้าที่
Max Weber พัฒนาหลักการจัดการแบบราชการ
➜ มีกฎระเบียบข้อบังคับเพื่อควบคุมการตัดสินใจ
➜ ความไม่เป็นส่วนตัว
➜ แบ่งงานกันทำตามความถนัด ความชำนาญเฉพาะทาง
➜ มีโครงสร้างการบังคับบัญชา
➜ ความเป็นอาชีพที่มั่นคง
➜ มีอำนาจหน้าที่ในการตัดสินใจ โดยมีกฎระเบียบรองรับ
➜ ความเป็นเหตุเป็นผล
➜ การบริหารแบบราชการ
2.ทัศนะเชิงพฤติกรรม (Behavioral viewpoint)
2.1 ทฤษฏีพฤติกรรมระยะเริ่มแรก (Early behavioral theories)
✦ Hugo Munsterberg บิดาแห่งจิตวิทยาอุตสาหกรรม ใช้หลักจิตวิทยาในการจำแนกคนงานให้เหมาะสมกับงาน
✦ Mary Parker Follett นักปรัชญาแห่งเสรีภาพของบุคคล เน้นสภาพแวดล้อมในการทำงานและการมีส่วนร่วม
2.2 การศึกษาที่ฮอว์ธอร์น (Hawthorne studies)
✦ การทดลองของบริษัท เวสเทิร์น อิเล็กทริก ที่เมืองฮอว์ธร์น เพื่อศึกษาเกี่ยวกับผลของแสงไฟต่อประสิทธิภาพในการทำงาน
✦ ในช่วงท้ายของการทดลอง Elton Mayo ร่วมทำการทดลอง สรุปข้อค้นพบว่า
- เงินไม่ใช้สิ่งจูงใจสำคัญเพียงอย่างเดียว
- กลุ่มไม่เป็นทางการมีอิทธิพลต่อองค์การ
2.3 การเคลื่อนไหวเชิงมนุษยสัมพันธ์ (Human relation movement)
Abraham Maslow : มาสโลว์ ทฤษฏีลำดับขั้นความต้องการ
Douglas McGregor : แมคเกรเกอร์ ทฤษฏี X และทฤษฏี Y
- เป็นสมมติฐานเกี่ยวกับทัศนะเกี่ยวกับผู้บริหารที่มีต่อคนงาน
- ทฤษฏี X มองว่าคนไม่ชอบทำงาน เลี่ยงความรับผิดชอบ ไม่ทะเยอทะยาน ชอบให้สั่งการ ต้องใช้เงินจูงใจ ต้องควบคุมมาก
- ทฤษฏี Y มองว่า คนจะให้ความร่วมมือถ้าพอใจในสภาวะการทำงาน คนขยันไว้ใจได้ ควบคุมตนเองได้ มีความคิดริเริ่มในการทำงาน ถ้าได้รับการจูงใจที่ถูกต้องจากเพื่อนร่วมงาน
2.4 หลักพฤติกรรมศาสตร์ (Behavioral science approach)
เป็นการนำผลการวิจัยเชิงวิทยาศาสตร์ เพื่อพัฒนาทฤษฏีเกี่ยวกับพฤติกรรมของมนุษย์ จากศาสตร์ สาขาต่างๆ เมื่อนำไปทดสอบแล้วจะเสนอให้นักบริหารนำไปใช้ เช่น ทฤษฏีการตั้งเป้าหมาย ของ Locke
3.ทัศนะเชิงปริมาณ (Quantitative viewpoint)
3.1 การบริหารศาสตร์ (Management science)
มุ่งเพิ่มความมีประสิทธิผลในการตัดสินใจจากการใช้ตัวแบบคณิตศาสตร์และวิธีการเชิงสิติ ซึ่งแพร่หลายได้รวดเร็วเนื่องจากความก้าวหน้าทางคอมพิวเตอร์ที่สามารถวิเคราะห์ข้อมูลได้อย่างซับซ้อนมากขึ้น
3.2 การบริหารปฏิบัติการ (Operation management)
✦ ยึดหลักการบริหารกระบวนการผลิตและให้บริการ
✦ กำหนดตารางการทำงาน
✦ วางแผนการผลิต
✦ การออกแบบอาคารสถานที่ การประกันคุณภาพ
✦ การใช้เทคนิคเครื่องมือต่างๆ เช่น เทคนิคการทำนายอนาคต
✦ การวิเคราะห์รายการ ตัวแบบเครือข่ายการทำงาน การวางแผนและควบคุมโครงการ
3.3 ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหาร (management Information System)
สารสนเทศบริหารศาสตร์ MIS เน้นการนำเอาระบบข้อมูลสารสนเทศโดยอาศัยเครื่องคอมพิวเตอร์มาใช้ในการบริหาร (Computer based information system : CBISs)
4. ทัศนะร่วมสมัย (Contemporary viewpoint)
4.1 ทฤษฏีเชิงระบบ (System theory)
- ระบบเปิดกับระบบปิด
- มุ่งเน้นกระบวนการมากกว่าผลผลิต
4.2 ทฤษฏีการบริหารตามสถานการณ์ (Contingency theory)
หลักการบริหารงานที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับสถานการณ์หนึ่งๆ เท่านั้น ในสถานการณ์ที่ต่างไป ผู้บริหารอาจกำหนดหลักการจากการวิเคราะห์ลักษณะเฉพาะของแต่ละสถานการณ์เพื่อกำหนดแนวทางให้เหมาะสมกับโครงสร้าง เป้าหมายและผู้ปฏิบัติงานในองค์การ
4.3 ทัศนะที่เกิดขึ้นใหม่
ทฤษฏี Z ทฤษฏีการบริหารแบบญี่ปุ่น โดย William Ouchi โดยรวมหลักการบริหารแบบอเมริกันรวมกับแบบญี่ปุ่นมีหลักการสำคัญคือ ความมั่นคงในงาน การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ รับผิดชอบปัจเจกบุคคล เลื่อนตำแหน่งช้า ควบคุมไม่เป็นทางการ แต่วัดผลเป็นทางการ สนใจภาพรวมและครอบครัว
การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้
การเข้าใจถึงหลักทฤษฎีของการบริหารสถานศึกษาในแบบต่างๆในแต่ละยุค สามารถนำมาเป็นแนวทางในการบริหารสถานศึกษาตามที่เราอยากให้เป็นได้
ประเมินผล
* เนื่องจากไม่ได้เข้าเรียน จึงไม่ทำการประเมินผล *
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น